Լեռնային ֆակուլտետ. ճանապարհի սկիզբը

Ինչո՞ւ էր անհրաժեշտ դեռևս 50 տարի առաջ ԵրՊԻ-ի կրթական համակարգում ստեղծել նոր ստորաբաժանում` լեռնային ֆակուլտետ, որով էլ, ըստ էության, սկսվում է ներկայիս ՀԱՊՀ-ի ընդերքաբանության և մետալուրգիայի ֆակուլտետի պատմությունը: Ինչո՞վ էր դա պայմանավորված, ի՞նչ նախադրյալներ կային դրա համար:

Փորձենք պատասխանել այս հարցերին` մի փոքր հայացք ձգելով անցյալին:

ՖԱԿՈՒԼՏԵՏ… ՄԵԿ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՏԱՐՈՎ

Հայաստանը լեռնային երկիր է։ Նրա համեմատաբար փոքր, բայց չափազանց խայտաբղետ տարածքի ընդերքը հարուստ է օգտակար հանածոներով։ Դիպուկ է ասված, որ հանքային հարստությունների երկրաբանական ուսումնասիրությունների տեսակետից փոքրիկ Հայաստանը մեծ լաբորատորիա է։

Չնայած դրան՝ դարեր   շարունակ   բնական այդ     հարստությունները      մնացել      են   գրեթե անօգտագործելի: Համենայնդեպս` դրանք ինչպես հարկն է չեն շահագործվել, և դրանց արդյունահանումը գտնվել է խղճուկ վիճակում։ Առաջին համաշխարհա֊յին պատերազմի ավերիչ շրջանում և Հայաս­տանի առաջին հանրապետության գոյության կարճ տարիներին երկրում համարյա ամբողջովին դադարեց օգտակար հանածոների արդյունահանումը։

Հայաստանի երկրորդ հանրապետության առաջին իսկ տարիներին միջոցառումներ մշակվեցին Զանգեզուրի և Ալավերդու պղնձի արդյունաբերության վերականգնման ուղղությամբ։ Կան վիճակագրական տպավորիչ փաստեր. 1925 թվականին այդ ձեռնարկություններում արդեն աշխատում էր 2000 բանվոր, 1928 թվականի համեմատությամբ 1932 թվականին պղնձի արտադրությունն աճեց 191, 1945 թ` 324 և 1948 թ` 427 տոկոսով։ Մեծ չափերով աճեց նաև մյուս հանքային հանածոների արդյունահանումը։

Քանի դեռ լեռնային արդյունաբերությունը Հայաստանում, այնուամենայնիվ, գտնվում էր ոչ բարձր մակարդակի վրա, ինժեներատեխնիկական կադրերի հարցր լուծ­վում էր դրսից հրավիրված մասնագետների, ինչպես նաև Երևանի լեռնամետալուրգիական տեխնիկումի շրջանավարտների միջոցով։

1934 թվականին Երևանի պետական համալսարանում երկրաբանաաշխարհագրական ֆակուլտետի ստեղծումը կարևոր նշանակություն ունեցավ հանրապետության հարուստ ընդերքի ուսումնասիրության և նորանոր հան֊քավայրերի հայտնաբերման համար բարձրորակ մասնագետներ պատրաստելու տեսակետից։

Պարզ է` հետախուզող երկրաբանների հայտնագործությունները ներդնելու համար անհրաժեշտ էին օգտակար հանածոների հանքավայրերը շահագործող լեռնային ինժեներներ։ Ելնելով դրանից`1937 թ. սեպտեմբերին պոլիտեխնիկական ինստիտուտում կազմակերպվեց լեռնային ֆակուլտետ` հայկական և ռուսական սեկտորներով, որտեղ ընդուն­վեց  60 դիմորդ։ Դժբախտաբար, այն գործեց ընդամենը մեկ ուսում­նական տարի։

Ֆոտոռեպորտաժ

«Հայաստանի հանքագործների և մետալուրգների միությունը» իրավաբանական անձանց միություն է: Ստեղծվել է հանքամետալուրգիայի համալիրի միության անդամների ձեռնարկատիրական գործունեությունը համակարգելու, ինչպես նաև ընդհանուր գույքային շահերը ներկայացնելու և պաշտպանելու նպատակով:

Հետադարձ կապ

Էլ.փոստ: hanqmet@mail.ru

Հեռ: +374 (91) 49-03-46

Հեռ: +374 (94) 49-03-46

Ֆաքս: +374 (10) 53-42-52

Հասցե: Հայաստան, Երևան, Սարյան 40/64